Jak czytać banderolę włóczki? Gramatura, metraż, skład i zalecany rozmiar drutów

Banderola włóczki to niewielka etykieta, ale zawiera większość informacji potrzebnych do prawidłowego wyboru materiału do projektu.

Znajdziesz na niej między innymi skład, wagę motka, długość włóczki, zalecany rozmiar drutów, informacje o próbce, numer partii oraz zasady pielęgnacji.

Dla osoby początkującej część symboli i oznaczeń może być nieczytelna, dlatego warto wiedzieć, na co zwracać uwagę.

W tym poradniku wyjaśniamy krok po kroku, jak czytać banderolę włóczki i co oznaczają najważniejsze informacje na etykiecie.

Co to jest banderola włóczki?

Banderola to papierowa lub kartonowa etykieta owinięta wokół motka.

Producent umieszcza na niej najważniejsze informacje o włóczce.

To właśnie z banderoli dowiesz się:

• z czego wykonana jest włóczka,
• ile waży motek,
• ile metrów włóczki znajduje się w motku,
• jaki rozmiar drutów lub szydełka jest zalecany,
• jak prać i suszyć gotową dzianinę,
• jaki jest numer koloru,
• jaki jest numer partii produkcyjnej,
• jaka jest zalecana próbka.

W praktyce banderola działa jak instrukcja obsługi włóczki.

Gramatura – ile waży motek?

Jedną z pierwszych informacji na banderoli jest gramatura.

Najczęściej spotkasz wartości:

• 25 g,
• 50 g,
• 100 g,
• 150 g,
• 200 g.

Gramatura mówi, ile waży cały motek.

Nie mówi jednak bezpośrednio, ile włóczki rzeczywiście otrzymujesz.

Dwa motki o wadze 100 g mogą mieć zupełnie różną długość.

Jeden może mieć 100 metrów, a drugi 400 metrów.

Dlatego gramaturę zawsze warto analizować razem z metrażem.

Metraż – jedna z najważniejszych informacji

Metraż określa długość włóczki znajdującej się w motku.

Może być podany na przykład jako:

100 g / 200 m

Oznacza to, że motek waży 100 gramów i zawiera około 200 metrów włóczki.

Inny przykład:

50 g / 125 m

Taki motek waży 50 gramów i zawiera około 125 metrów.

Metraż jest szczególnie ważny, gdy chcesz obliczyć, ile motków potrzebujesz na cały projekt.

Dlaczego metraż jest ważniejszy niż liczba motków?

Załóżmy, że wzór na sweter wymaga 1200 metrów włóczki.

Jeżeli jeden motek ma 200 metrów, potrzebujesz:

1200 ÷ 200 = 6 motków

Jeśli jednak inna włóczka ma tylko 100 metrów w motku, będziesz potrzebować aż 12 motków.

Dlatego sama informacja o liczbie motków nie wystarcza.

Zawsze patrz na liczbę metrów.

Skład włóczki – co dokładnie kupujesz?

Na banderoli znajduje się również informacja o składzie.

Może to być na przykład:

• 100% bawełna,
• 100% wełna,
• 100% akryl,
• 70% wełna, 30% akryl,
• 50% bawełna, 50% akryl,
• 80% wełna, 20% alpaka.

Skład wpływa na:

• miękkość,
• ciepło,
• sprężystość,
• trwałość,
• sposób prania,
• zachowanie gotowej dzianiny.

Co oznacza 100% bawełna?

Włóczka wykonana w 100% z bawełny jest włóknem roślinnym.

Najczęściej sprawdza się w:

• letnich bluzkach,
• topach,
• dziecięcych ubrankach,
• torbach,
• dekoracjach,
• projektach domowych.

Bawełna jest przewiewna i dobrze chłonie wilgoć, ale jest mniej sprężysta niż wełna.

Co oznacza 100% wełna?

Włóczka wełniana jest naturalna i bardzo dobrze zatrzymuje ciepło.

Najczęściej wybiera się ją do:

• swetrów,
• czapek,
• szalików,
• rękawiczek,
• zimowych dodatków.

Warto jednak pamiętać, że różne rodzaje wełny mogą zachowywać się bardzo różnie.

Przykładowo wełna merino jest zazwyczaj bardziej miękka niż klasyczna wełna owcza.

Co oznacza mieszanka włókien?

Mieszanki włókien powstają po to, aby połączyć zalety różnych materiałów.

Przykład:

70% wełna, 30% akryl

Taka włóczka może być ciepła jak wełna, ale łatwiejsza w pielęgnacji i tańsza.

Inny przykład:

50% bawełna, 50% akryl

Taka mieszanka może być lżejsza, bardziej wytrzymała i mniej podatna na odkształcenia niż czysta bawełna.

Zalecany rozmiar drutów

Na banderoli znajdziesz zwykle symbol drutów oraz zakres, na przykład:

4–5 mm

Oznacza to, że producent rekomenduje użycie drutów o średnicy od 4 do 5 mm.

Nie oznacza to jednak, że absolutnie nie można użyć innych.

Jeśli użyjesz cieńszych drutów, dzianina będzie bardziej zbita.

Jeśli wybierzesz grubsze, stanie się luźniejsza i bardziej przewiewna.

Jaki rozmiar drutów wybrać z podanego zakresu?

Jeżeli producent podaje zakres 4–5 mm, możesz zacząć od 4,5 mm.

Następnie wykonaj próbkę i sprawdź efekt.

Jeśli dzianina jest:

• zbyt sztywna — wybierz grubsze druty,
• zbyt luźna — wybierz cieńsze druty.

Najważniejsza jest próbka, a nie sama liczba na banderoli.

Zalecany rozmiar szydełka

Na wielu włóczkach pojawia się również symbol szydełka.

Może być podany jako:

3,5–4 mm

Tak samo jak w przypadku drutów jest to wartość orientacyjna.

Wybór zależy również od rodzaju projektu i sposobu pracy.

Próbka – co oznacza 10 × 10 cm?

Na banderoli często znajduje się symbol kwadratu z wymiarami:

10 × 10 cm

Obok może być podana liczba oczek i rzędów.

Na przykład:

18 oczek × 24 rzędy

Oznacza to, że po wykonaniu próbki o wymiarach 10 × 10 cm powinieneś uzyskać około 18 oczek w poziomie i 24 rzędy w pionie.

Dlaczego próbka jest tak ważna?

Każda osoba dzierga nieco inaczej.

Jedna mocniej napina włóczkę, inna pracuje luźniej.

Dlatego nawet przy tych samych drutach gotowy rozmiar może być inny.

Próbka pozwala sprawdzić, czy Twoje napięcie włóczki odpowiada założeniom wzoru.

Jest to szczególnie ważne przy:

• swetrach,
• kardiganach,
• czapkach,
• ubrankach dziecięcych.

Numer koloru

Na banderoli znajduje się często numer koloru.

Może być oznaczony jako:

• Color,
• Colour,
• Col.,
• Shade.

Przykładowo:

Color 14

Numer koloru pozwala łatwiej znaleźć dokładnie ten sam odcień.

Jednak to nie wszystko.

Numer partii – bardzo ważna informacja

Obok numeru koloru znajduje się często oznaczenie:

Lot

lub:

Dye Lot

To numer partii produkcyjnej.

Motki z różnych partii mogą nieznacznie różnić się odcieniem, nawet jeśli mają ten sam numer koloru.

Dlatego na większy projekt najlepiej kupić wszystkie motki z jednej partii.

Dlaczego odcień może się różnić?

Włóczki są barwione partiami.

Nawet przy zachowaniu tej samej receptury niewielkie różnice kolorystyczne są możliwe.

Na pojedynczym motku mogą być prawie niewidoczne.

Na dużym swetrze różnica może już rzucać się w oczy.

Symbole prania i pielęgnacji

Na banderoli znajdziesz również symbole podobne do tych na metkach ubrań.

Mogą oznaczać między innymi:

• pranie ręczne,
• pranie w określonej temperaturze,
• zakaz używania wybielacza,
• zakaz suszenia w suszarce,
• suszenie na płasko,
• możliwość prasowania,
• zakaz prasowania.

Warto ich przestrzegać szczególnie w przypadku włóczek naturalnych.

Dlaczego pielęgnacja jest tak ważna?

Źle wyprana dzianina może:

• skurczyć się,
• rozciągnąć,
• sfilcować,
• stracić kształt,
• zmienić fakturę.

Dotyczy to zwłaszcza wełny.

Dlatego warto zachować banderolę nawet po zakończeniu projektu.

Co oznacza oznaczenie Superwash?

Jeżeli na włóczce pojawia się informacja Superwash, oznacza to, że wełna została odpowiednio przetworzona, aby ograniczyć jej filcowanie podczas prania.

Taka włóczka bywa łatwiejsza w pielęgnacji.

Nadal jednak należy stosować się do zaleceń producenta.

Co oznacza OEKO-TEX?

Na niektórych włóczkach można znaleźć oznaczenie OEKO-TEX.

To certyfikacja związana z badaniem produktów pod kątem określonych substancji.

Może być szczególnie interesująca przy wyborze materiałów na:

• ubranka dziecięce,
• kocyki,
• elementy mające częsty kontakt ze skórą.

Co oznacza kraj produkcji?

Na etykiecie może znajdować się informacja o kraju produkcji.

Warto jednak odróżniać miejsce produkcji włóczki od pochodzenia samego włókna.

Przykładowo włóczka może być produkowana we Włoszech, ale zawierać wełnę pochodzącą z innego kraju.

Jak czytać banderolę krok po kroku?

Przed zakupem warto sprawdzić kolejno:

1. Skład

Dowiedz się, z czego wykonana jest włóczka.

2. Gramaturę

Sprawdź wagę pojedynczego motka.

3. Metraż

Zobacz, ile metrów otrzymujesz w jednym motku.

4. Zalecany rozmiar drutów

Upewnij się, że masz odpowiednie druty.

5. Próbkę

Sprawdź liczbę oczek i rzędów na 10 × 10 cm.

6. Numer koloru

Zapisz go, jeśli będziesz chciał dokupić tę samą włóczkę.

7. Numer partii

Przy większym projekcie wybieraj motki z identycznej partii.

8. Zasady pielęgnacji

Sprawdź, jak można prać i suszyć gotową dzianinę.

Przykład odczytania banderoli

Załóżmy, że na etykiecie widzisz:

100 g / 200 m

80% wełna, 20% akryl

druty 4–5 mm

próbka 18 oczek × 24 rzędy = 10 × 10 cm

Color 12

Lot 2415

Co to oznacza?

Jeden motek waży 100 g i ma 200 metrów długości.

Włóczka składa się głównie z wełny z dodatkiem akrylu.

Producent rekomenduje druty o średnicy 4–5 mm.

Przy prawidłowej próbce 18 oczek i 24 rzędy powinny dać kwadrat 10 × 10 cm.

Kolor ma numer 12, a numer partii to 2415.

Czy można zastąpić włóczkę inną?

Tak, ale warto porównać kilka parametrów.

Najważniejsze są:

• podobny metraż na 100 g,
• podobna grubość,
• podobna próbka,
• podobny skład lub właściwości włókna.

Nie wystarczy wybrać włóczki o podobnym kolorze.

Jeżeli parametry będą bardzo różne, gotowy projekt może mieć zupełnie inne wymiary.

Najczęstszy błąd przy czytaniu banderoli

Jednym z najczęstszych błędów jest patrzenie wyłącznie na gramaturę.

100 g jednej włóczki może odpowiadać zupełnie innej długości niż 100 g innej.

Dlatego zawsze zwracaj uwagę na zapis:

gramy + metry

To znacznie lepsza informacja niż sama masa motka.

Czy warto zachowywać banderole?

Zdecydowanie tak.

Przynajmniej do momentu zakończenia projektu.

Banderola może być potrzebna, jeśli:

• zabraknie Ci włóczki,
• będziesz chciał dokupić ten sam kolor,
• zapomnisz zasad prania,
• zechcesz ponownie wykonać podobny projekt.

Dobrym pomysłem jest zapisanie numeru koloru i partii albo zrobienie zdjęcia etykiety.

Podsumowanie

Umiejętność czytania banderoli włóczki znacznie ułatwia zakupy i planowanie projektów.

Najważniejsze informacje to:

• skład włóczki,
• gramatura motka,
• metraż,
• zalecany rozmiar drutów,
• zalecana próbka,
• numer koloru,
• numer partii,
• zasady pielęgnacji.

Pamiętaj, że 100 g nie zawsze oznacza tę samą ilość włóczki, dlatego szczególnie ważny jest metraż.

Przy większych projektach zwracaj też uwagę na numer partii, a przed rozpoczęciem swetra czy kardiganu zawsze wykonaj próbkę.

Dzięki temu łatwiej dobierzesz odpowiednią włóczkę i unikniesz niespodzianek podczas pracy.